Hordhac
Khilaafka u dhexeeya Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo qaar ka mid ah madaxda dowlad-goboleedyada ayaa mar kale soo shaac baxay, kaddib markii Madaxweynaha Jubbaland Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe) iyo Madaxweynaha Puntland Siciid Cabdullaahi Dani ay dalbadeen in loo oggolaado ciidan amni oo tiro iyo hub ahaanba xooggan si ay amnigooda ugu sugaan marka ay joogaan magaalada Muqdisho.
Dalabkaas waxaa si cad u diiday Dowladda Federaalka, taasoo dood cusub ka dhalisay su’aasha ah: yaa leh awoodda amniga caasimadda, maxaase ka dambeya diidmada?
Dalabka Madaxweynayaasha Dowlad-goboleedyada
Axmed Madoobe iyo Siciid Dani ayaa ku dooday in:
- Amnigooda shakhsiyadeed aanu ku filneyn ciidanka caasimadda
- Khilaafka siyaasadeed ee jira uu kordhinayo halista amni
- Ay u baahan yihiin ciidan ay si buuxda u aamminsan yihiin
Dalabkoodu ma ahayn oo kaliya ilaalo yar, balse wuxuu ku saabsanaa ciidan si gaar ah u abaabulan, hubeysan, isla markaana ka amar qaata iyaga, taas oo ka baxsan hab-raaca caadiga ah ee martida rasmiga ah.
Sababta Dowladda Federaalka u Diiday
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa diidmada ku saleysay dhowr qodob oo muhiim ah:
1. Muqdisho waa Caasimadda Qaranka
Dowladdu waxay ku adkeysatay in:
- Amniga Muqdisho uu yahay masuuliyad qaran
- In aan la oggolaan karin ciidan goboleedyo si madaxbannaan ugu sugan caasimadda
Ogolaanshaha arrintaas waxay noqon lahayd jabinta halbeegga dowladnimada.
2. Khatar Amni iyo Kala-danbeyn
Dowladdu waxay ka baqday in:
- Ciyaartooy badan oo hubeysan ay caasimadda ku kulmaan
- Isku dhac ciidan uu dhici karo
- Muqdisho ay noqoto goob loollan ciidan iyo mid siyaasadeed
Tani waxay si toos ah u dhaawici lahayd amniga guud.
3. Farriin Siyaasadeed oo Qaldan
Haddii la oggolaado:
- Dowlad-goboleed walba wuxuu keensan lahaa ciidankiisa
- Federaalka waxaa laga dhigi lahaa magac uun
- Waxaa wiiqmi lahaa kalsoonida hay’adaha amniga qaranka
Xaqiiqda Ka Dambeysa Arrinta
Arrintan ma ahan kaliya amniga shaqsiyaadka, balse waa:
- Calaamad muujinaysa kalsooni-darro siyaasadeed
- Tusaale ka tarjumaya daciifnimada xiriirka Federaalka iyo Dowlad-goboleedyada
- Muranka ku saabsan cidda leh awoodda kama dambaysta ah ee amniga
Axmed Madoobe iyo Siciid Dani waxay doonayaan in ay muujiyaan in ay yihiin madax leh awood iyo ciidan u gaar ah, halka Dowladda Federaalka ay isku dayeyso in ay ilaaliso midnimada hay’adaha amniga iyo sharcinimada caasimadda.
Maxay Tani Kaga Dhigan Tahay Dowladda Federaalka?
Arrintan waxay Dowladda Federaalka ka dhigaysaa:
- Mid u taagan ilaalinta mabda’a dowladnimada
- Mid diidan in Muqdisho noqoto caasimad ay ciidan goboleedyo ku tartamaan
- Mid dooneysa in ay muujiso in awoodda amniga aysan la wadaagin madax goboleedyo si gaar ah
Laakiin dhinaca kale, waxay sidoo kale muujinaysaa:
- In kalsoonidii siyaasadeed ay sii wiiqmeyso
- In wadahadal siyaasadeed oo dhab ah loo baahan yahay
