Dagaal Siyaasadeed oo Qarxay: Koonfur Galbeed ma Ka Baxaysaa Qorshaha Doorashooyinka Tooska ah?

Wararka ka imanaya magaalada Baydhabo ayaa muujinaya marxalad siyaasadeed oo cusub oo laga dareemayo maamulka Koonfur Galbeed, kadib markii la sheegay in Dowladda Koonfur Galbeed ay 48 saacadood u qabatay Guddoomiyaha guddiga doorashooyinka ee lagu muransan yahay, Cabdikariim Axmed Xasan, inuu uga baxo magaalada Baydhabo.

Cabdikariim Axmed Xasan oo Talaadadii gaaray Baydhabo ayaa la filayay inuu Khamiista bilaabo dardar gelinta doorashooyinka golaha deegaanka ee Baydhabo, kuwaas oo qayb ka ah mashruuca doorashooyinka qof & cod ee ay hormuudka ka tahay Villa Somalia. Si kastaba ha ahaatee, xaaladda ayaa si lama filaan ah isu beddeshay 24 saac ee ugu dambeysay, kadib markii Madaxweynaha Koonfur Galbeed Cabdicasiis Laftagareen uu amar ku bixiyay in Cabdikariim uu dib ugu laabto Muqdisho.

Arrintan ayaa dhalisay su’aalo waaweyn oo ku saabsan mustaqbalka mashruuca qof & cod, gaar ahaan doorka Koonfur Galbeed.

Khilaafka Villa Somalia iyo Laftagareen

Wararka soo baxaya waxay muujinayaan in xiriirka u dhexeeya Villa Somalia iyo hoggaanka Koonfur Galbeed uu xumaaday saacadihii ugu dambeeyay. Inkastoo Koonfur Galbeed ay hore uga mid ahayd maamulladii sida dhow ula shaqeynayay dowladda federaalka, haddana tallaabadan cusub waxay muujinaysaa in isfahamkii hore uu daciifay.

Ilo siyaasadeed ayaa sheegaya in Villa Somalia ay doonaysay in doorashooyinka golaha deegaanka ee Baydhabo loo bilaabo si degdeg ah, taasoo astaan u noqon lahayd hirgelinta nidaamka qof & cod. Laftagareen se wuxuu u muuqdaa mid ka biyo diidan qaabka loo wado doorashooyinka, gaar ahaan guddiga loo xilsaaray oo lagu eedeeyay in uu si toos ah uga amar qaato Villa Somalia.

Tani waxay muujinaysaa in khilaafku uusan ahayn mid shaqsiyeed oo keliya, balse uu salka ku hayo cidda maamuleysa habka doorashooyinka iyo cida leh go’aanka ugu dambeeya.

Doorashooyinka Qof & Cod iyo Caqabadaha Federaalka

Mashruuca qof & cod ee Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa ah qorshe ballaaran oo lagu doonayo in Soomaaliya uga gudubto nidaamka qabiilka ku saleysan ee 4.5 loona gudbo doorasho toos ah. Si kastaba, hirgelinta qorshahan waxay wajahaysaa caqabado waaweyn:

  • Maamul goboleedyo ka shaki qaba: Qaar ka mid ah maamulada ayaa ka cabsi qaba in nidaamka cusub uu yareeyo awooddooda siyaasadeed.
  • Amni iyo xasillooni: Meelo badan oo dalka ah wali ma suurtagelin karaan doorasho toos ah oo amni ahaan lagu kalsoonaan karo.
  • Kalsooni siyaasadeed: Khilaafka u dhexeeya Villa Somalia iyo maamul goboleedyada ayaa adkaynaya hirgelinta mashruuca.

Koonfur Galbeed ayaa ahayd mid ka mid ah maamulladii loo arkayay in laga bilaabi karo tijaabada doorashooyinka qof & cod, maadaama Baydhabo ay tahay magaalo amni ahaan ka wanaagsan qaybo kale oo dalka ah. Haddii hadda ay ka baxdo mashruuca, waxay si weyn u dhaawici kartaa qorshaha dowladda federaalka.

Ma Dhamaadbaa u Bilaabmay Ka Qeybgalka Koonfur Galbeed?

Tallaabada lagu amray Cabdikariim inuu Baydhabo ka baxo waxay fariin cad u dirtay Villa Somalia: in Koonfur Galbeed aysan oggolaan doonin in si buuxda looga hago Muqdisho habka doorashooyinka gudaha.

Tani macnaheedu ma aha in Koonfur Galbeed gebi ahaanba ka baxday mashruuca qof & cod, balse waxay muujinaysaa:

  1. In wada-hadal cusub loo baahan yahay – Maamulku wuxuu doonayaa in doorashooyinka lagu saleeyo heshiis siyaasadeed oo la isla oggol yahay.
  2. In Laftagareen uu muujinayo madax-bannaani siyaasadeed – Ka fogaanshaha cadaadis ka imanaya Villa Somalia.
  3. In mashruuca qof & cod uu galay marxalad xasaasi ah – Haddii maamul goboleedyo kale ay raacaan Koonfur Galbeed, qorshaha guud wuu wiiqmi karaa.

Saameynta Siyaasadeed ee Arrintan

Haddii xiisaddan sii socoto, waxaa dhici karta:

  • In doorashooyinka golaha deegaanka Baydhabo dib loo dhigo.
  • In khilaaf furan uu ka dhex qarxo Villa Somalia iyo Koonfur Galbeed.
  • In maamul goboleedyo kale ay qaataan mowqif la mid ah Koonfur Galbeed.

Dhanka kale, haddii wada-hadal degdeg ah la bilaabo, waxaa suuragal ah in xal siyaasadeed la gaaro oo mashruuca qof & cod uu sii socdo, inkastoo dib u habeyn lagu sameeyo qaabka loo wado.

Gunaanad

Xiisadda Baydhabo waxay noqotay tijaabada ugu weyn ee mashruuca doorashooyinka qof & cod. Go’aanka Koonfur Galbeed ee lagu celiyay guddoomiyihii guddiga doorashooyinka wuxuu muujinayaa in weli ay jiraan khilaafaad qoto dheer oo ku saabsan awood-qaybsiga iyo maamulka doorashooyinka.

Su’aasha hadda taagan waa: ma noqon doontaa tallaabadan mid ku meel gaar ah oo lagu cadaadinayo Villa Somalia si wada-hadal loo helo, mise waxay calaamad u tahay in Koonfur Galbeed si tartiib ah uga sii baxeyso mashruuca qof & cod?

Jawaabta su’aashaas waxay go’aamin doontaa mustaqbalka nidaamka doorashooyinka cusub ee Soomaaliya iyo xiriirka u dhexeeya dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *