Mamnuucidda Hawada Soomaaliya iyo Xiisadda Imaaraadka: Gorfeyn Ku Saabsan Madaxbannaanida, Amniga iyo Siyaasadda Gobolka

Go’aankii ay Dowladda Federaalka Soomaaliya ku mamnuucday isticmaalka hawada dalka ee diyaaradaha milatari iyo kuwa xamuulka ee Dowladda Isutagga Imaaraadka Carabta (UAE) wuxuu astaan u yahay isbeddel siyaasadeed iyo amni oo qoto dheer, kaas oo saameyn ballaaran ku yeelan kara xiriirka diblomaasiyadeed ee labada dhinac iyo isu-dheellitirka awoodda gobolka Geeska Afrika iyo Gacanka Carabta.

Mamnuuciddaasi waxay timid kaddib dhacdo si weyn u kicisay dareenka hoggaanka Soomaaliyeed, taas oo la xiriirtay marin ay hawada Soomaaliya u martay shaqsi siyaasadeed oo muran badan ka taagan yahay doorkiisa gobolka. Arrintan ayaa si toos ah u taabatay qodobbo xasaasi ah oo ay ka mid yihiin xakameynta hawada qaranka, madaxbannaanida go’aan qaadashada, iyo ilaalinta amniga gudaha.

Inkasta oo xiriirka Soomaaliya iyo Imaaraadka Carabta uu soo maray marxalado iskaashi — gaar ahaan dhinacyada amniga, tababarka ciidamada, iyo gargaarka bani’aadannimada — haddana sanadihii u dambeeyay waxaa isa soo tarayay khilaafaad qarsoon oo la xiriira faragelin siyaasadeed, is-maandhaaf ku saabsan qaabka iskaashiga, iyo kala aragti duwanaansho ku saabsan cidda xaqa u leh go’aannada amni ee gudaha dalka.

Go’aanka lagu joojiyay isticmaalka hawada dalka ee diyaaradaha Imaaraadka ma ahayn mid degdeg ah ama shucuur ku dhisan, balse wuxuu u muuqdaa natiijo ka dhalatay qiimeyn amni oo ay sameeyeen hay’adaha sare ee dowladda. Tani waxay muujinaysaa dadaal ay Soomaaliya ku doonayso inay dib ugu hanato awooddeeda sharci iyo mid farsamo ee la xiriirta maamulidda hawadeeda, taas oo muddo dheer dood ka taagnayd.

Dhinaca Imaaraadka, tallaabadan waxay u muuqataa mid si toos ah u saameyneysa danihiisa amni iyo istiraatiijiyadeed ee gobolka, gaar ahaan hawlgallada uu ka waday waqooyiga Soomaaliya iyo marin-u-helidda dhul istiraatiiji ah oo u dhow Badda Cas. Taas beddelkeeda, jawaabta Imaaraadka ee ku aaddan codsiga dib-u-eegista mamnuucidda ayaa muujinaysa sida ay arrintani u saameysay qorshayaashooda gobolka.

Si kastaba ha ahaatee, oggolaanshaha xaddidan ee loo fidiyay duulimaadyo kama-dambays ah oo lagu daad-gureynayo qalab iyo shaqaale wuxuu muujinayaa in Soomaaliya ay dooneyso inay ilaaliso mas’uuliyad caalami ah, isla markaana ay ka fogaato xiisad toos ah oo horseedi karta khalkhal amni ama mid diblomaasiyadeed oo degdeg ah.

Arrintan ayaa sidoo kale Soomaaliya ka dhigaysa dal si cad u muujiyay in hawadiisu aysan ahayn meel si xor ah loogu fuliyo dano shisheeye, iyada oo aan oggolaansho buuxa laga haysan dowladda dhexe. Farriintaasi waa mid ka tarjumeysa isbeddel ku yimid aragtida hoggaanka Soomaaliyeed ee ku aaddan xiriirrada caalamiga ah: iskaashi waa la aqbali karaa, balse ma aha mid ka hor imanaya madaxbannaanida qaranka.

Ugu dambayn, mamnuucidda hawada iyo jawaabta ka dhalatay waxay fure u noqon kartaa marxalad cusub oo ay Soomaaliya dib ugu eegto xiriirrada ay la leedahay quwadaha gobolka, iyada oo mudnaan la siinayo danaha qaranka, sharciga, iyo xasilloonida gudaha. Sidoo kale, waxay cashar u tahay dhammaan saaxiibada caalamiga ah ee Soomaaliya in xilligii loo arkayay hawada iyo amniga dalka meel bannaan oo la isku mari karo uu dhammaaday.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *