Maxamed Cabdullaahi Maxamed (Farmaajo) waa mid ka mid ah hoggaamiyeyaasha ugu saamaynta badan taariikhda dhow ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya. Magaciisu wuxuu si gaar ah ugu xiran yahay wacyi qaranimo, la dagaalanka musuqmaasuqa, iyo dadaalladii dib-u-dhiska hay’adaha dowladda kadib burbur dheer. Qoraalkan wuxuu si cilmiyeed oo xirfadeysan u falanqeynayaa taariikhdiisa siyaasadeed: laga bilaabo bilowgiisa, muddadii uu xilka hayay, siyaasadaha uu hirgeliyay, ilaa doorkiisa mucaaradnimo kadib xilka.
>Bilowga Nolosha iyo Gelitaanka Siyaasadda
Maxamed Cabdullaahi Farmaajo wuxuu ku dhashay magaalada Muqdisho 11 Maarso 1962. Wuxuu waxbarashadiisa sare ku qaatay dalka Mareykanka, halkaas oo uu ka bartay cilmiga maamulka iyo hoggaaminta. Kahor intii uusan si rasmi ah ugu biirin siyaasadda Soomaaliya, wuxuu ka shaqeyn jiray hay’adaha dowladda Mareykanka, taas oo siisay khibrad maamulka dadweynaha iyo nidaamka dowladnimo.
Farmaajo wuxuu si weyn ugu soo baxay fagaaraha siyaasadda Soomaaliya sanadkii 2010, markii loo magacaabay Ra’iisul Wasaaraha Dowladda KMG ah. Xilligaas gaaban ee uu xilka hayay (2010–2011), wuxuu kasbaday kalsoonida shacabka kadib markii uu diiradda saaray bixinta mushaharka ciidamada, la dagaalanka musuqmaasuqa, iyo dhismaha xukuumad kooban oo waxqabad leh. Inkastoo uu xilka ka dagay cadaadis siyaasadeed awgiis, haddana sumcaddiisu si weyn ayey u kortay.
2. Doorashadii 2017 iyo Imaanshaha Xilka Madaxweynaha
8-dii Febraayo 2017, Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ayaa u doortay Maxamed Cabdullaahi Farmaajo Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya. Doorashadiisa waxaa weheliyay dareen shacab oo xooggan, iyadoo lagu tilmaamay hoggaamiye ku yimid rabitaanka dadweynaha, kana go’an ilaalinta madax-bannaanida iyo qaranimada dalka.
3. Siyaasadaha Intii uu Xilka Hayay (2017–2022)
3.1 Siyaasadda Gudaha
Intii uu xilka hayay, Madaxweyne Farmaajo wuxuu xoogga saaray xoojinta dowladda dhexe iyo dib-u-dhiska hay’adaha qaranka, gaar ahaan ciidamada qalabka sida. Si kastaba ha ahaatee, siyaasaddiisa ku aaddan federaalka waxay dhalisay khilaaf joogto ah oo u dhexeeyay dowladda dhexe iyo qaar ka mid ah dowlad-goboleedyada, gaar ahaan Puntland iyo Jubbaland.
3.2 Amniga iyo Ciidamada
Madaxweyne Farmaajo wuxuu mudnaan gaar ah siiyay tayeynta iyo mideynta ciidamada qaranka, isagoo hirgeliyay nidaam mushahar joogto ah iyo diiwaangelin rasmi ah. Inkastoo dagaalka ka dhanka ah Al‑Shabaab uu socday, haddana weerarro amni ayaa weli dalka ka dhici jiray, taas oo muujinaysay caqabadda amni ee taagan.
3.3 Siyaasadda Dibadda
Dhinaca dibadda, Farmaajo wuxuu qaaday siyaasad ku dhisan qaranimo iyo madax-bannaani. Dowladda Soomaaliya waxay xoojisay xiriirka ay la leedahay Turkiga iyo Qatar, halka uu xumaaday xiriirka Imaaraadka Carabta, kadib eedeymo la xiriiray faragelin siyaasadeed.
3.4 Dhaqaalaha
Guulaha dhaqaale ee xilligii Farmaajo waxaa kamid ahaa horumarinta hanaanka deyn-cafinta Soomaaliya (HIPC), taas oo suuragelisay in dalka laga cafiyo deymo culus oo caalami ah. Sidoo kale, dowladda waxay bilowday nidaamyo hufan oo la xiriira maareynta dakhliga iyo mushaaraadka shaqaalaha dowladda.
4. Guulaha la Taaban Karo
- Dib-u-soo celinta sumcadda Qaranka Soomaaliya
- Bixinta mushahar joogto ah oo la siiyo ciidamada qalabka sida
- Horumar la taaban karo oo laga gaaray deyn-cafinta
- Kor u qaadista wacyiga qaranimo iyo midnimada bulshada
5. Dhaliilaha iyo Caqabadaha
Inkasta oo uu lahaa guulo muuqda, haddana xukuumaddii Farmaajo waxay wajahday dhaliilo la xiriira awood-ku-urursi siyaasadeed, khilaaf federaal, iyo dib-u-dhaca doorashooyinkii 2020–2021. Isku-daygii muddo-kordhinta ayaa sababay qalalaase siyaasadeed iyo mid amni, gaar ahaan magaalada Muqdisho.
6. Dhamaadka Xilka iyo Wareejinta Awoodda
15-kii May 2022, Farmaajo wuxuu xilka si nabad ah ugu wareejiyay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, kadib markii looga adkaaday doorashadii madaxtinimada. Tallaabadan waxaa si weyn loogu amaanay inay muujisay biseyl siyaasadeed iyo ilaalinta xasilloonida dalka.
7. Farmaajo Kadib Xilka: Doorka Mucaaradnimo
Kadib xilka, Maxamed Cabdullaahi Farmaajo wuxuu noqday hoggaamiye mucaarad, isagoo si joogto ah uga hadla arrimaha amniga, doorashooyinka, iyo siyaasadda guud ee dalka. Inkastoo uusan hayn awood fulineed, haddana wuxuu weli leeyahay taageero shacab oo muuqata, gaar ahaan dhalinyarada iyo bulshada ku dhaqan dibadda.
Gunaanad
Maxamed Cabdullaahi Farmaajo wuxuu taariikhda Soomaaliya kaga jiraa madaxweyne kiciyay dareenka qaranimo, isla markaana sameeyay dadaallo dib-u-dhis dowladeed. Si kastaba ha ahaatee, hoggaamintiisa waxaa hareeyay khilaaf siyaasadeed iyo caqabado federaal oo weli saameyn ku leh siyaasadda dalka. Qiimeynta dhaxalkiisa siyaasadeed waxay u baahan tahay in lagu eego labada dhinac: guulaha uu gaaray iyo casharrada laga baran karo khaladaadkii dhacay.
