Nigeria waa dal ku yaalla Galbeedka Afrika, waxayna ka mid tahay dalalka ugu dadka badan Afrika, iyadoo dadkeedu gaarayaan in ka badan 220 milyan. Dalka waxaa lagu yaqaan isku dhafka dhaqamada, qabiilada, iyo luuqadaha kala duwan, taasoo ka dhigaysa mid hodan ku ah dhaqanka iyo suugaanta. Nigeria waa dalka ugu dhaqaalaha badan Afrika, iyadoo saliidda iyo kheyraadka dabiiciga ahi ay door muhiim ah ka ciyaaraan dhaqaalaha.
Juqraafi
Nigeria waxay xuduud la leedahay afar dal: Niger (waqooyi), Chad iyo Cameroon (bariga), iyo Benin (galbeedka). Waxay leedahay xeeb dheer oo ku taal Badda Atlantic, gaar ahaan gobolka Lagos iyo Port Harcourt. Caasimadda Nigeria waa Abuja, laakiin magaalada ugu weyn waa Lagos, taasoo ah xarun ganacsi iyo dhaqan. Nigeria waxay leedahay dhul kala duwan: lamadegaan, kaymo roobab badan leh, iyo dhul beereed hodan ah. Webiyada ugu waa weyn waxaa ka mid ah Niger River iyo Benue River.
Dadka iyo Dhaqanka
Nigeria waa dal ay ku nool yihiin in ka badan 250 qabiil iyo luuqado kala duwan, waxaana luuqadda rasmiga ah ee dalka ah Ingiriisi. Qabiilada ugu waa weyn waxaa ka mid ah Hausa, Yoruba, iyo Igbo. Diimaha ugu waaweyn waa Islaamka iyo Masiixiyadda, iyadoo Gobollada Waqooyi ay badanaa Muslim yihiin, halka Koonfurta iyo Bariga ay badanaa yihiin Masiixiyiin.
Dhaqanka Nigeria waa mid hodan ah: muusiga, ciyaaraha, filimada Nollywood, iyo cuntooyinka dhaqameed ayaa ah calaamadaha ugu weyn. Nigeria waa mid ka mid ah dalalka hormoodka ka ah warshadaha madadaalada ee Afrika.
Dhaqaalaha
Nigeria waa dhaqaalaha ugu weyn Afrika. Dhaqaalaha waxaa inta badan ka qaybqaata:
- Saliid iyo gaas dabiici ah: Waxay ka mid tahay dalalka ugu badan ee soo saara saliidda Afrika, waxayna saliiddu ka dhigtaa il dhaqaale oo aad u weyn.
- Beeraha: Wax-soo-saarka beeraha waxaa ka mid ah qaro, galley, laws, iyo sisin.
- Ganacsiga iyo adeegyada: Lagos iyo Abuja waa xarumaha ganacsiga ugu weyn, halka adeegyada casriga ah sida bangiyada, isgaarsiinta, iyo internetku ay si xawli ah u kobcayaan.
- Warshadaha madadaalada: Nollywood waa warshad filimaan oo aad u ballaaran, waxayna soo saartaa kumanaan filim sanadkiiba.
Si kastaba ha ahaatee, Nigeria waxay sidoo kale la tacaaleysaa caqabado ay ka mid yihiin musuqmaasuq, shaqo la’aan, iyo sinnaan la’aan dhaqaale.
Siyaasadda
Nigeria waa jamhuuriyad federaal ah oo leh nidaam dimoqraadi ah. Dalka waxaa ka jira 36 gobol iyo caasimadda federaalka, Abuja. Nigeria waxay door muhiim ah ku leedahay siyaasadda Afrika, gaar ahaan dhinacyada nabadda iyo dhaqaalaha. Inkasta oo ay jiraan dhibaatooyin siyaasadeed, haddana Nigeria waa dal awood leh oo saamayn weyn ku leh Galbeedka Afrika.
Fursadaha
Nigeria waxay leedahay fursado badan oo horumarineed, gaar ahaan:
- Ganacsiga iyo maalgashiga kheyraadka dabiiciga ah
- Tiknoolajiyada iyo isgaarsiinta (startups iyo fintech)
- Waxbarashada iyo cilmi baarista
- Madadaalada iyo dhaqanka, oo ay ka mid yihiin muusigga iyo filimada
Gabagabo
Nigeria waa dal hodan ku ah dhaqanka, kheyraadka dabiiciga ah, iyo fursadaha ganacsi. Inkasta oo ay jiraan caqabado siyaasadeed iyo dhaqaale, haddana awooddeeda iyo saamaynteeda Afrika waa mid muuqata. Fahamka Nigeria iyo fursadaha ay bixiso waa muhiim si loo fahmo dhaqaalaha iyo siyaasadda Galbeedka Afrika.
